Facebook

LEGIONOWSKI. Co działo się w Legionowie przez 100 lat – [Część III]

2019-01-06 6:00:29

 

Kalendarium Legionowa i powiatu Legionowskiego:

1946

● 12 października – w Chotomowie ks. kardynał August Hlond poświęcił odbudowany ze zniszczeń wojennych budynek sierocińca.
● Jesień – do Nieporętu przybyła „Misja Angielska”, grupa brytyjskich wolontariuszy świadcząca pomoc żywnościową i medyczną miejscowej ludności.

1947

● 17 marca – w Legionowie odbyła się ostatnia defilada polskich ułanów, w której wzięła udział 1. Warszawska Dywizja Kawalerii stacjonująca w tutejszych koszarach.
● 10 listopada – Gminna Rada Narodowa zadecydowała o przekazaniu gmachu kościoła starokatolickiego duszpasterstwu wojskowemu garnizonu Legionowo. Tworzeniem parafii wojskowej zajął się kapelana 1 Warszawskiej Dywizji Piechoty ks. mjr Jan Mrugacz.
● 16 grudnia – w Zegrzu oddano do użytku odbudowany ze zniszczeń wojennych most przez Narew.

1948

● Do Legionowa przeniesiono z Łodzi Centrum Wyszkolenia Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, które z czasem przekształcono w Wyższą Szkołę Oficerską Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.
● 5 września – Serock odwiedził słynny malarz Pablo Picasso przebywający w Polsce na wrocławskim Międzynarodowym Kongresie Intelektualistów w Obronie Pokoju.

1949

● 1 września – w Legionowie uruchomiono Warsztat Remontowy Spadochronów, który po licznych zmianach organizacyjnych dał początek Zakładom Sprzętu Technicznego i turystycznego „Aviotex”.

Kościół w Jabłonnie, 1950 r.
Fot: Muzeum Historyczne w Legionowie

1951

● 5 maja – na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z gminy Jabłonna wyłączono 12 gromad wiejskich w całości i 2 częściowo w celu przyłączenia ich do miasta stołecznego Warszawy.

1952

● W Legionowie zaczęło działać kino „Mazowsze”.
● 3 maja – na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów Józefa Cyrankiewicza gminie Legionowo nadano prawa miejskie i włączono do niego dwie sąsiednie gromady – Bukowiec i Łajski–Grudzie. Tego samego dnia powstał powiat z siedzibą władz w Nowym Dworze Mazowieckim, pierwotnie w jego skład weszły miasta: Legionowo, Nowy Dwór Mazowiecki, Serock, Zakroczym oraz gminy wiejskie: Cząstków, Czosnów, Jabłonna, Janówek, Kampinos, Kazuń, Leoncin, Łomianki, Modlin, Nieporęt, Pomiechówek, Serock, Skrzeszew, Zegrze.

1953

● Marzec – opiekę nad odbudowanym ze zniszczeń wojennych pałacem w Jabłonnie przejęła Polska Akademia Nauk, która zorganizowała w nim ośrodek konferencyjno–wypoczynkowy.

1954

● 29 września – w związku z reformą podziału administracyjnego wsi zlikwidowana została gmina Zegrze, kolejne reformy administracji nie przywróciły jej do istnienia.

1956

● W Legionowie zaprojektowano pierwszy polski namiot turystyczny. Łącznie w legionowskich zakładach produkowano do początku lat 90. ponad 300 typów namiotów.
● Styczeń – w Zegrzu Oficerska Szkoła Łączności Radiowej została przemianowana na Oficerską Szkołę Łączności.
● 1 lutego – zlikwidowano kolejkę wąskotorową na trasie Jabłonna – Most Kierbedzia, w jej miejsce wprowadzono połączenie autobusowe linią 133 łączącą Jabłonnę z Żeraniem FSO.

1957

● 17 czerwca – pod Stanisławowem Pierwszym odsłonięto głaz pamiątkowy upamiętniający śmierć podchorążych „Alfy” i „Skiby” w potyczce z Niemcami w 1943 r.
● 21 lipca – ks. prymas kardynał Stefan Wyszyński dokonał konsekracji dzwonów dla kościoła w Jabłonnie odlanych przez Emila Kozłowskiego we Wrocławiu.

Wejście do Państwowego Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Konopnickiej w Legionowie przy ul. Kopernika. Koniec roku szkolnego, 8 VI 1957 r.
Fot: Muzeum Historyczne w Legionowie

1959

● W Legionowie założono Spółdzielnię Mieszkaniową Lokatorsko–Własnościową.
● Pałac w Zegrzu został przekazany przez władze wojskowe w dzierżawę Polskiej Agencji Prasowej, która urządziła tu Centrum Nadawczo–Odbiorcze.

1960

● W pałacu w Jadwisinie utworzono ośrodek wypoczynkowy Urzędu Rady Ministrów.
● 26 marca – wmurowano kamień węgielny pod budowę nowej szkoły w Białobrzegach.
1961
● 29 października – w Chotomowie odsłonięto pomnik Bohaterów Walk o Niepodległość Polski 1939–1945.

1962

● W Legionowie przy ul. Mickiewicza uruchomiono Izbę Porodową, której kierowniczką została Henryka Jaśkowska–Romanowska. Porodówka ta działała do 1991 r.
● 12 sierpnia – konsekracji nowego kościoła w Wieliszewie dokonał ks. prymas kardynał Stefan Wyszyński.

1963

● 13 marca – zarządzeniem Ministra Oświaty zostało powołane do życia Technikum Hydrologiczno–Meteorologiczne w Dębem.
● 22 lipca – uruchomienie Elektrowni Wodnej Dębe zlokalizowanej na stopniu wodnym piętrzącym wodę w Jeziorze Zegrzyńskim. Był to pierwszy obiekt tego typu zbudowany na rzece nizinnej.

1964

● Ruszyła budowa osiedla „Batory”, pierwszego osiedla mieszkaniowego w Legionowie, docelowo przeznaczonego dla 2,5 tysiąca osób.
● 22 lipca – oficjalne otwarcie stadionu w Legionowie, w trakcie którego rozegrano mecz towarzyski piłki nożnej „Legionovia” – „Świt” Nowy Dwór Mazowicki zakończony wynikiem 3:2.

Dworzec kolejowy w Legionowie, ok. 1965 r.
Fot. Muzeum Historyczne w Legionowie
Fot: Muzeum Historyczne w Legionowie

1966

● Przekształcenie Rynku w Legionowie w park miejski.

1967

● W Zegrzu Oficerską Szkołę Łączności przekształcono w Wyższą Szkołę Oficerską Wojsk Łączności.

1968

● 9 czerwca – z okazji trzechsetnej rocznicy powstania parafii ks. prymas kardynał Stefan Wyszyński odwiedził Nieporęt.
● Listopad – w Legionowie oddano do użytku wiadukt nad torami kolejowymi. Była to jedna z pierwszych w Polsce konstrukcji tego typu wykonana z prefabrykatów.

1972

● 27 maja – elektryfikacja linii kolejowej Warszawa–Praga – Legionowo – Wieliszew –Zegrze/Tłuszcz.
● 22–29 grudnia – elektryfikacja linii kolejowej Warszawa–Gdańska – Legionowo – Nasielsk.

Legionowo, siatkarze „Legionovii” na boisku „przy baraku” w okolicach ulicy Batorego.

1973

● Zakończenie budowy poczty przy ul. Jagiellońskiej w Legionowie.

1974

● Uruchomiono tzw. „Fabrykę Domów” Mazowickiego Kombinatu Budowlanego w Łajskach i rozpoczęto budowę osiedla „Jagiellońska”, pierwszego osiedla z wielkiej płyty w Legionowie.

1977

● 16 września – spłonął dwór Jerzego Szaniawskiego w Zegrzynku.

1978

● Wybudowano pierwsze bloki z wielkiej płyty Osiedla Piaski w Legionowie.

1979

● 26 maja – w lokalu Spółdzielni Mieszkaniowej w Legionowie przy ulicy Jagiellońskiej 11 odbyło się zebranie założycielskie Towarzystwa Przyjaciół Legionowa.
● Listopad – uruchomiono linię autobusową nr 212 łączącą Jabłonnę z Fabryką Domów w Łajskach.

1980

● 17 czerwca – Miejska Rada Narodowa w Legionowie uchwaliła jako obowiązujący herb Legionowa wg projektu Jacka Kaługowskiego, zwycięzcy wcześniej ogłoszonego konkursu plastycznego.
● 21 sierpnia – podczas zebrania Podstawowej Organizacji Partyjnej PZPR w Mazowieckim Kombinacie Budowlanym w Legionowie doszło do wystąpienia robotników z postulatami zmiany jakości życia. Wkrótce w zakładzie ogłoszono strajk solidarnościowy ze strajkującymi w Gdańsku.
● 30 grudnia – oficjalne ogłoszenie powstania Międzyzakładowej Komisji Porozumiewawczej NSZZ „Solidarność” w Legionowie.

Kościół św. Ducha tzw. „na górce” parafii św. Jana Kantego w Legionowie. Ostatnie dni przed rozbiórką w 1981 r.

1981

● Styczeń – przedłużenie linii autobusowej 203 łączącej Żerań FSO z Jabłonną do pętli przy ul. Mickiewicza w Legionowie.
● 17 grudnia – w odpowiedzi na wprowadzenie stanu wojennego ks. Józef Schabowski, proboszcz parafii św. Jana Kantego, odprawił w kościele „na górce” pierwszą Mszę za Ojczyznę.

1982

● W parafii św. Jana Kantego w Legionowie powstał punkt informacyjny dla rodzin osób aresztowanych i represjonowanych w wyniku wprowadzenia stanu wojennego.
● kwiecień – w Warszawie powstało podziemne Radio „Solidarność”, jego audycje były również nadawane w Legionowie z kaset magnetofonowych przy pomocy radiostacji własnej konstrukcji, które pozwalały wchodzić na pasmo stacji radiowo–telewizyjnych i zagłuszały swoim sygnałem ich audycje.
● maj – rozpoczęła działalność tajna drukarnia „Solidarności” w Legionowie uruchomiona przez Pawła Kozerę. Przez kilka lat w drukarni powstawały ulotki, plakaty, nalepki, pocztówki, znaczki poczty podziemnej.

Ulotka Radia „Solidarność” rozrzucana na terenie Legionowa, 22 XI 1984 r.

1983

● 28 czerwca– wyprodukowany w zakładach „Aviotex” w Legionowie balon SP–BZO „Polonez” wystartował z Paryża do zwycięskiego lotu w zawodach o puchar Gordona Bennetta (załoga: Stefan Makné i Ireneusz Cieślak).

1984

● 23 czerwca – na granicy Chotomowa i Legionowa–Przystanku nastąpiło oficjalne odsłonięcie pomnika upamiętniającego miejsce śmierci dowódcy por. Stefana Krasińskiego „Kacpra” podczas walk powstania warszawskiego 3 sierpnia 1944 r.

1985

● 19 października – legionowska „Solidarność” zorganizowała w podziemiach nowego kościoła „na górce” wystawę poświęconą ks. Jerzemu Popiełuszce.

1986

● 11 stycznia – zaczęły kursować autobusy linii 723 łączącej Legionowo z Żeraniem FSO, a od marca tego samego roku również z placem Leńskiego (obecnie Hallera) na Pradze Północ.
● 7 czerwca – poświęcenie nowego kościoła w parafii św. Jana Kantego przez ks. prymasa kardynała Józefa Glempa.

1987

● 10–11 stycznia – w Ośrodku Budowlanych w Ryni odbył się pierwszy zjazd koleżeński z okazji 30. rocznicy matury w Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Konopnickiej w Legionowie.
● 16 grudnia – Szef Urzędu Rady Ministrów wydał rozporządzenie, na którego mocy Legionowo znalazło się na liście miast prezydenckich.
● 17 grudnia – w granice Legionowa włączono część wsi Łajski, w której znajdowała się tzw. dzielnica przemysłowa z Osiedlem Młodych.

1988

● 15 października – w wyniku wyborów przeprowadzonych na wrześniowej sesji Rady Narodowej Kazimierz Kurnicki otrzymał nominację na pierwszego w dziejach prezydenta Legionowa.

Legionowo, bloki przy ulicy Sobieskiego, lata 80. XX w.

1989

● 16 kwietnia – odbyło się zebranie założycielskie Tymczasowego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” w Legionowie, którego głównym zadaniem był współudział w kampanii wyborczej do Sejmu i Senatu w dniu 6 czerwca 1989 r.

Opracował: Rafał Degiel

CZĘŚĆ I
CZĘŚĆ II
CZĘŚĆ IV

Komentarze

1 komentarz

  1. ocipzp odpowiedz

    Szkoda tego, pięknego koscioła. Niestety w 80-tych latach dużo było takich niedopuszczalnych działań. I dzis nie szanujemy tego co pozostało i było swiadkiem tamtych wydarzeń. W całej Polsce od wschodu po zachód i od południa po północ, gdzie zachowało się trochę starych domów, dworów, krzyży, karczem i chałup. Chocby takich drewniaków, przedwojennych domów zrębowych, również ceglanych, ale własnie często drewnianych, które do dzis są wzdłuż wielu traktów. Np. od Starych Babic, przez Leszno, Kampinos, Wiejca. Również Izabelin. Apeluję ponad podziałami o program ratowanie i adaptowanie drewniaków do dzisiejszych warunków życia, ale przy zachowaniu w miarę możliwosci ich oryginalnosci i drewnianej stolarki. Niebawem nie będzie na co patrzec w Polsce, chyba, że na ogrom płacht reklamowych i szpecące nowoczesne, metalowe ogrodzenia…

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *