Facebook

Willa „Bratki”

2017-03-19 11:00:34

Obok budynków przy Norwida, Krasińskiego czy Żeromskiego to najbardziej klasyczny przykład architektury dworkowej naszego miasta


Wzniesiona została na działce, zakupionej przez Arona i Miriam Millerów w roku 1928. Posiadłość uregulowana została w Księdze Hipotecznej pod nazwą Willa „Bratki” decyzją z 25 IX 1928.
Sam dom zbudowano nieco później, ok. 1930 roku na leśnej działce o wiele większej, liczącej prawie 3500 metrów kwadratowych powierzchni. Wzniesiony jest na planie prostokąta, murowany, otynkowany z użytkowym poddaszem, nakryty wysokim, czterospadowym blaszanym dachem.

Dworkowy sznyt

Od ulicy Mickiewicza budynek poprzedzony jest czterokolumnowym portykiem z tarasami na parterze i na piętrze. Na taras na parterze prowadzą kilkustopniowe schodki. Wejście do pomieszczeń na parterze (dziś sale ekspozycyjne muzeum) doświetlone jest dwoma prostokątnymi oknami. U góry taras wsparty na kolumnach i półkolumnach – z wejściem ujętym po obu stronach oknami – do pomieszczenia w wystawce, która zwieńczona jest trójkątnym szczytem. Oba tarasy – na parterze i na piętrze – otoczone są betonowymi tralkami.
Po przeciwnej stronie – od podwórza – wejście na balkon z ozdobną, metalową kratą ujęte jest z obu stron oknami. Mieszkalne wystawki znajdują się nad wejściem do budynku a także nad parterową dobudówką z dwuspadowym, blaszanym dachem. Pomieszczenia na tzw. „przygórku” doświetlone niewielkimi, trójkątnymi okienkami umieszczonymi w dolnych połaciach dachu.

Siedziba urzędów

Być może, po wybudowaniu Millerowie sprzedali posesję wraz z willą powstałej w roku 1930 Gminie Legionowo, wyodrębnionej z Gminy Jabłonna. Do willi „Bratki” przeniesiono też Posterunek Policji Państwowej mieszczący się dotychczas w budynku „Raciążanka” u zbiegu Batorego i Królewskiej (później J. Piłsudskiego). Kilka lat później, bo w roku 1938 Urząd Gminy Legionowo przeniesiony został do obszerniejszego, nowowybudowanego budynku u zbiegu ulic Batorego i Kazimierza Wielkiego. Policję umieszczono w budynku przy Sienkiewicza. Pobyt policji w willi „Bratki” ilustruje zdjęcie z roku 1936 – zachowane w zbiorach legionowskiego Muzeum.

Szpital i porodówka

Na krótko przed wybuchem wojny, w roku 1939 doktor Tadeusz Frydrychowicz utworzył tu chirurgiczno-zabiegowy Szpital Gminny. Odegrał on znaczną w Legionowie w 1944 roku. Szpital uratowł życie wielu walczącym powstańcom. Według wspomnień Sergiusza Parafianowa – opublikowanych w „TiO” w roku 1998 – przy szpitalu wybudowano schrony. Wykopano je w zakosy, aby w razie uderzenia bomby czy pocisku straty były jak najmniejsze. Lekarzem głównym szpitala był wówczas doktor Wygowski.
Po zakończeniu wojny willa utrzymała swój „leczniczy” charakter. W budynku utworzono Szpital Rejonowy. Do roku 1991 mieściła się tu „porodówka” gdzie na świat przyszło wielu obywateli Legionowa.
W roku 1991 miejsce „porodówki” zajął Zakład Opieki Zdrowotnej – później Samodzielny Publiczny Zakład Lecznictwa Otwartego. Administracja SPZLO mieściła się tu do roku 2000. Niestety, nie zostawił po sobie dobrych wrażeń. Pisała o tym miejscowa prasa.

Teraz Muzeum

Posesja wraz z budynkiem wykupiona została przez Urząd Miejski. Pomieszczenia zabytkowej willi przeznaczono na muzeum i na bibliotekę. W roku 2001 znalazły tu miejsce Zbiory Historyczne Miasta Legionowo . Uroczyste otwarcie siedziby Muzeum miało miejsce 10 XI 2001 roku.
W miejsce wspomnianych Zbiorów Historycznych Miasta Legionowo z dniem 1 sierpnia. 2006 roku utworzono Muzeum Historyczne. Wartość posesji, budynku i zbiorów docenił konserwator, wpisując willę wraz z posesją do Rejestru Zabytków decyzją nr 81 z 10 IX 2001 r.
Wraz z upływem lat, Muzeum wrosło w pejzaż naszego miasta. Z bogatych zbiorów korzystają zarówno uczniowie legionowskich i powiatowych szkół, studenci i liczni goście.
W jednej z sal stoi gipsowy odlew pomnika Marszałka Józefa Piłsudskiego wykonany przez Stanisława Ostrowskiego, znakomitego rzeźbiarza okresu międzywojennego. Podarowany został do zbiorów Muzeum przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
W Muzeum spotyka się Zarząd Towarzystwa Przyjaciół Legionowa a także członkowie Stowarzyszenia „Belferia”.

 

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *